İçindekiler
Giriş
Bu rehberde, minimum çabayla akvaryumunuzu temiz, düzenli ve göz alıcı tutmanızı sağlayacak pratik bakım önerilerini bulabilirsiniz.
Doğru ekipmanlarla kurulmuş bir akvaryum çok fazla zaman istemez. Ancak akvaryum bakımının düzenli yapılması gerekir. Haftada yaklaşık 30-40 dakika ayırarak akvaryum camlarını ve tabanını temizleyebilir, su değişimi yapabilir, bitkilerin bakımını gerçekleştirebilir ve temel su değerlerini kontrol edebilirsiniz.
Bunların dışında zaman zaman filtreyi temizlemek veya otomatik yemlikteki yemi yenilemek gibi ek işlemler de gerekir. Bu bakımların arasındaki dönemde akvaryum, akvaryum sahibinin sürekli müdahalesine ihtiyaç duymadan kendi dengesini koruyabilir.
Geriye ise yalnızca kendi su altı dünyanızın güzelliğini seyretmenin keyfini çıkarmak kalır.
Şimdi akvaryum bakımının her aşamasına daha yakından bakalım.
Akvaryum Camlarını ve Kapağını Kolayca Temizleyin
5-10 dakika
Zamanla akvaryumun iç camlarında ince organik parçacıklar, yem artıkları ve bazen yosun tabakaları birikir. Bunlar camın şeffaflığını azaltır ve akvaryumun bakımsız görünmesine neden olabilir.
Bu nedenle akvaryum camlarının iç yüzeyinin düzenli olarak temizlenmesi, akvaryum bakımının önemli bir parçasıdır.
Camların iç kısmını temizlemek için Tetra Tec GS 45 bıçaklı cam kazıyıcı tercih edilebilir. Hareketli başlığı sayesinde bombeli cam yüzeyleri bile kolayca temizler. Böylece bir hafta içinde oluşan yosun tabakalarını ve diğer kirleri camlardan uzaklaştırabilirsiniz.
Akvaryum camlarının temizliği genellikle 5-10 dakika sürer.
Zamanla camlarda ve akvaryum kapağında beyazımsı kireç lekeleri de oluşabilir. Cam üzerindeki kireç bir kazıyıcıyla nispeten kolay temizlenebilirken, ulaşılması zor noktalardaki, hortumlardaki ve kablolardaki birikintileri çıkarmak daha zor olabilir.
Bu durumda Tetra EasyWipes temizlik mendilleri tercih edilebilir. Kireç kalıntılarını etkili şekilde temizler. Üstelik akvaryum canlıları için güvenli olduklarından doğrudan suyla temas eden alanlarda da kullanılabilirler.
Su Değerlerini Hızlı ve Kolayca Kontrol Edin
2-5 dakika
Su testi, akvaryumun mevcut durumunu hızlı şekilde değerlendirmeyi ve gerektiğinde zamanında müdahale etmeyi sağlayan çok önemli bir bakım aşamasıdır.
Hızlı kontrol için Tetra Test 6in1 test şeritleri tercih edilebilir. Bu test sayesinde yalnızca bir dakika içinde altı önemli su parametresi hakkında bilgi edinilebilir:
- pH değeri
- Karbonat sertliği (KH)
- Genel sertlik (GH)
- Nitrit konsantrasyonu (NO₂)
- Nitrat konsantrasyonu (NO₃)
- Klor (Cl)
Özellikle pH ve KH değerlerine dikkat edilmelidir. Bunların sırasıyla 6,5-7,5 ve 2-6 aralığında tutulması önerilir. Bu su değerlerinde besin maddeleri canlı akvaryum bitkileri tarafından daha verimli şekilde alınır.
Akvaryumda yosun oluşumu gibi bir problem ortaya çıktığında nitrat (NO₃) ve fosfat (PO₄) için damlalı testler tercih edilebilir.
Normal koşullarda nitrat değerinin yaklaşık 12,5, fosfat değerinin ise 0,5 seviyesinde olması önerilir. Bu dengeden sapılması çoğu zaman akvaryumda istenmeyen yosunların gelişimini teşvik eder.
Su testlerini su değişiminden önce yapıyoruz.
Ancak ilk test mevcut su değerlerinin normal aralıkların çok dışında olduğunu gösterirse su değişiminden sonra ikinci bir test yapılır. Değerler hâlâ yüksekse Tetra NitrateMinus veya Tetra PhosphateMinus tercih edilebilir.
Bu durumda birkaç gün sonra değerlerin ne hızda düştüğünü kontrol etmek için üçüncü bir test yapılır.
Akvaryum Tabanını Temiz ve Sağlıklı Tutun
5-10 dakika
Akvaryum tabanı çok miktarda organik atığın biriktiği bölgelerden biridir.
Balık dışkıları, yenmeyen yemler ve ölen bitki parçaları zamanla tabana çöker ve burada yavaş yavaş ayrışmaya başlar. Bu tür organik maddelerin aşırı birikmesi akvaryumdaki biyolojik dengenin bozulmasına, ileri vakalarda ise balıkların zarar görmesine neden olabilir.
Bu nedenle akvaryum tabanının özel bir dip sifonu yardımıyla düzenli olarak temizlenmesi çok büyük önem taşır.
Bizim akvaryumlarımızda besleyici alt tabaka bulunmayan nötr taban malzemesi kullanılmaktadır. Bu nedenle gerektiğinde taban rahatlıkla sifonlanabilir ve katmanların birbirine karışmasından endişe edilmez.
Ancak bitkilerin yoğun şekilde dikildiği bölgelerde tabanın karıştırılması önerilmez. Bu alanlarda yalnızca yüzeyde biriken tortuyu dikkatlice çekmek yeterlidir.
Dip çekimi, kullanılan sifon hortumunun çapına ve akvaryumun hacmine bağlı olarak yaklaşık 5-10 dakika sürer.
Düzenli Su Değişimiyle Sağlıklı Bir Akvaryum
5-10 dakika
Taban temizliği sırasında akvaryum suyunun yaklaşık %25-30’unu da boşaltıyor ve yerine taze su ekliyoruz.
Genellikle musluk suyunun bir süre dinlendirilmesi önerilir. Bunun temel nedeni sudaki klorun uzaklaşmasını sağlamaktır.
Ancak musluk suyunda klorun yanı sıra balıklar için zararlı olabilecek başka toksik bileşikler de bulunabilir ve bunların tamamını yalnızca suyu dinlendirerek uzaklaştırmak mümkün değildir.
Buradaki önemli nokta, insanlar için kabul edilebilir olan bazı madde konsantrasyonlarının su canlıları için çok daha yüksek ve tehlikeli olabilmesidir.
Suyu akvaryum için güvenli hâle getirmek amacıyla Tetra AquaSafe su düzenleyici kullanıyoruz. AquaSafe sudaki kloru ve ağır metalleri bağlayarak güvenli hâle getirir. Ayrıca içerdiği B grubu vitaminleri sayesinde su değişiminin balıklarda oluşturabileceği stresi azaltmaya yardımcı olur.
Bu sayede suyu önceden dinlendirmeye gerek kalmaz ve doğrudan taze musluk suyu tercih edilebilir.
Dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yeni suyun sıcaklığıdır. Eklenen suyun sıcaklığı akvaryumdaki suya yakın olmalıdır. Balıklar su değerlerindeki ani değişimlerden hoşlanmaz.
Tetra AquaSafe, değiştirilen her 10 litre su için 5 ml olacak şekilde taze suyun bulunduğu kovaya eklenir.
Her su değişiminde ayrıca Tetra FilterActive kullanıyoruz. Ürün, toplam akvaryum hacminin her 10 litresi için 2,5 ml olacak şekilde eklenir.
Tetra FilterActive, nitrifikasyon bakterisi kolonilerinin hızla yeniden oluşmasına yardımcı olur. Aynı zamanda organik atıkları aktif olarak parçalayan heterotrof bakterilerin yeterli seviyede kalmasını destekler. Böylece taban malzemesinin ve filtre malzemelerinin kirlenmesi azaltılır.
Canlı Bitkileriniz İçin Pratik Bakım
2-5 dakika
Haftalık bakım sırasında canlı bitkilerin durumunu da kontrol ediyoruz.
Ölmeye başlayan veya zarar görmüş yaprakları temizliyor, gereğinden fazla çoğalmış bitkileri seyreltiyoruz.
Bu işlem son derece dikkatli yapılmalıdır. Akvaryumdaki bitkilerin kökleri birbirine yakın gelişebildiği için bir bitkiyi sökerken yanındaki bitki de yerinden çıkabilir.
Bu nedenle bitkileri henüz gençken ve güçlü bir kök sistemi oluşturmadan önce seyreltmek daha kolaydır.
Uzun saplı akvaryum bitkileri fazla uzadığında belirli sürgünler budanabilir ve kesilen üst parçalar yeniden yanlarına dikilebilir.
Bitki yoğunluğu çok fazlaysa aşırı büyümüş bitki dikkatlice kökünden çıkarılabilir, alt kısmı kesilebilir ve sağlıklı üst bölüm tekrar tabana dikilebilir.
Canlı akvaryum bitkileri düzenli besin takviyesine de ihtiyaç duyar.
Biz aşağıdaki temel gübre setini kullanıyoruz:
- Tetra PlantaMin
- Tetra PlantaPro Micro
- Tetra CO2 Plus
Tetra PlantaMin – akvaryum bitkileri için yaşamsal öneme sahip potasyum ve demir kaynağıdır. Bitkili akvaryumlarda en sık eksikliği görülen elementlerden ikisi bunlardır. Ayda bir kez kullanılması yeterlidir.
Tetra PlantaPro Micro – mikro elementler içeren ve haftalık olarak kullanılan bitki gübresidir.
Tetra CO2 Plus – canlı akvaryum bitkileri için karbon kaynağıdır. Gazlı CO₂ sistemlerine iyi bir alternatif oluşturur. Akvaryumdaki bitki yoğunluğuna bağlı olarak haftada 1-2 kez uygulanabilir.
Böylece haftalık akvaryum bakımının temel kısmı tamamlanmış olur.
Ortalama olarak 60-100 litrelik bir akvaryumun haftalık bakımı yaklaşık 30-40 dakika sürer.
Ancak zaman zaman ek bakım işlemleri de gerekir. Örneğin otomatik yemliğin doldurulması veya filtre malzemelerinin yıkanması ya da değiştirilmesi gerekir.
Sergileme akvaryumlarında iki tip filtre kullanılabilir:
- 100 litre ve üzerindeki akvaryumlarda dış filtreler
- Daha küçük akvaryumlarda iç filtreler
İç Filtre Bakımı
Tetra EasyCrystal, Tetra akvaryum setleriyle birlikte sunulan yenilikçi bir iç filtredir.
Bu filtrenin en önemli özelliklerinden biri değiştirilebilir filtre kartuşlarının kullanılmasıdır. Kartuşların değiştirilmesi son derece kolaydır; hatta ellerinizi ıslatmadan bile bu işlemi gerçekleştirebilirsiniz.
Filtre kartuşlarının yaklaşık ayda bir kez değiştirilmesi önerilir.
Filtre malzemesi değiştirildikten sonra akvaryuma Tetra FilterActive ve Tetra Bactozym kapsüllerinin eklenmesi önerilir.
Tetra FilterActive, nitrifikasyon bakterilerini ve karmaşık organik maddelerin parçalanmasına yardımcı olan bakterileri yeniden destekler.
Tetra Bactozym ise yeni filtre kartuşu üzerinde nitrifikasyon bakterisi kolonilerinin hızla oluşması için uygun bir ortam yaratır.
Dış Filtre Bakımı
Dış filtrelerin sık sık temizlenmesine gerek yoktur. Ortalama olarak 2-6 ayda bir bakım yapılması yeterlidir.
Balık sayısının ve dolayısıyla organik atık miktarının düşük olduğu akvaryumlarda bu süre çoğu zaman altı aya yaklaşabilir.
Dış filtrenin ne zaman temizlenmesi gerektiğini anlamak için çıkıştaki su akışının gücü gözlemlenebilir. Su akışı belirgin şekilde azalmaya başladığında filtrenin temizlenme zamanı gelmiş demektir.
Her filtre bakımında beyaz ince filtrasyon süngerinin değiştirilmesi önerilir. Diğer filtre malzemelerinin ise yalnızca durulanması yeterlidir.
Nitrifikasyon bakterisi kolonilerinin hızla yeniden oluşmasını desteklemek amacıyla Tetra FilterActive ve Tetra Bactozym tercih edilebilir.
Otomatik Yemlik Bakımı
Otomatik yemliğin yaklaşık iki haftada bir kontrol edilmesi gerekir.
Bataryaların doluluk seviyesi kontrol edilmelidir; bu bilgi cihaz ekranında görüntülenir.
Gerekirse yem haznesi yıkanmalı ve tamamen kurutulmalıdır. Ardından içine taze balık yemi eklenmelidir.
Eski yemlerin kalan kısmını tekrar tercih etmenizı önermiyoruz. Çünkü yem zamanla oksitlenir ve kalitesini kaybeder.
Sonuç
Akvaryum bakımının düzenli yapılması gerekse de bu iş aslında sanıldığı kadar zahmetli değildir.
Çoğu durumda su altı dünyanızın haftalık bakımını bir saatten daha kısa sürede tamamlayabilirsiniz.
Evinizde gerçek bir doğal yaşam köşesine sahip olacağınızı düşündüğünüzde bu süre oldukça azdır. Bakımlı bir akvaryum yalnızca iç mekânın etkileyici bir parçası olmakla kalmaz; aynı zamanda balıkları ve bitkileri izleyerek dinlenebileceğiniz huzurlu bir ortam da oluşturur.